Mnemohistoria Exodusu i apokaliptyka w Pawłowym obrazie nowej kondycji egzystencjalnej chrześcijanina w Liście do Galatów

  • Dariusz Sztuk Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Słowa kluczowe: cierpienie, apokaliptyka, exodus, św. Paweł, teologia biblijna, etyka NT, List do Galatów, Gal 3, mnemohistoria

Abstrakt

Rzeczą oczywistą jest dzisiaj to, że tradycja exodusu jest tą, która pojawia się w postaci reminiscencji, refleksji teologicznej w niektórych księgach ST, ale - według licznych hipotez - jest ona także motywem, który mógł zostać wykorzystany w NT. Autor artykułu stawia hipotezę o mnemohistorycznym wykorzystaniu przez św. Pawła w kontekście przedstawiania w Liście do Galatów obrazu nowej kondycji życia chrześcijanina toposu teologicznego exodusu przy jednoczesnym posłużeniu się apokaliptyką jako formą wyrazu adekwatną dla epoki i kontekstu argumentacyjnego.

Bibliografia

Adinolfi, Marco. 1977. “La dialettica indicativo-imperativo nelle lettere paoline.” Antonianum 52:626-646.

Alexander, Joseph A. 1847. 'The Later Prophecies of Isaiah. New York-London: Whiley and Putnam.

Allison, Dale C. 1993. The New Moses. The Matthean Typology. Minneapolis: Fortress Press.

Assmann, Jan. 1997. Moses the Egiptian. The Memory of Egypt in Western Monotheism. Cambridge: Harvard University Press.

Barstand, Hans M. 1989. A Way in the Wilderness: The second Exodus in the Message of Second Isaiah. Manchester: The Victoria University.

Buscemi, Alfio M. 2004. Lettera ai Galati. Commentario esegetico. Jerusalem: Franciscan Printing Press.

Davies, William D. 1964. The Setting of Sermon of the Mount. Cambridge: Cambridge University Press.

De la Potterie, Ignace. 1976. „Le Chretien conduit par lesprit dans son cheminement eschatologique.” In The Law of the Spirit in Rom 7 and 8, edited by Lorenzo De Lorenzi, 209-278. Rome: St Paul's Abbey.

Dunne, John A. 2015. “Suffering and covenantal hope in Galatians: a critique of the ‘apocalyptic reading' and its proponents.” Scottish Journal of Theology 68(1): 1-15.

Gieniusz, Andrzej. 1999. Romans 8:18-30: Suffering does not thwart the future glory. Atlanta: Scholars Press.

Hays, Richard B. 1989. Echoes of Scripture in the Letters of Paul. New Haven: Yale University Press.

Hendel, Ronald. 2001. „The Exodus in Biblical Memory”. Journal of Biblical Literature 120/4: 601-622.

Herman, Zvonimir I. 1987. “Saggio esegetico sul ‘gia e non ancora' soteriologico in Rm 8.” Antonianum 62: 26-84.

Howard, James K. 1969. “'Christ Our Passover:' A Study of the Passover-Exodus Theme in I Corinthians.” Evangelical Quarterly 41: 104.

Keesmaat, Sylvia C. 1994. „Exodus and the Intertextual Transformation of Tradition in Romans 8:14-30.” Journal for the Study of New Testament 54: 29-56.

Keesmaat, Sylvia C. 1999. Paul and His Story. (Re)Interpreting the Exodus Tradition. Sheffield: Sheffield University Press.

Krawczyk, Mateusz. 2020. Hipoteza zależności hipertekstualnej Listu do Rzymian od Księgi Mądrości. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Franciszka Salezego - Wydawnictwo Naukowe UKSW.

Lipinski, Eduard. 1998. . In TDOT 9: 319-335.

Manek, Jindrich. 1957. “The New Exodus in the Books of Luke.” Novum Testamentum NovT 2: 8-23.

Martyn, Louis J. 2000. “The Apocalyptic Gospel in Galatians”. Interpretation 54(3): 246-266.

Mathewson, Dave. 2003. A New Heaven and the New Earth: The Meaning and the

Function of the Old Testament in Revelation 21:1-22:5. London: Sheffield Academic.

Pao, David W 2000. Acts and Isaianic New Exodus. Tubingen: Mohr Siebeck

Sanders, Ed P. 1977. Paul and Palestinian Judaism. Minneapolis: Fortress Press.

Schnackenburg, Roman. 1981. Messaggio morale del Nuovo Testamento. Roma: Claudiana .

Scott, James M. 1992. Adoption as Sons of God: An Exegetical Investigation into the Background of UIOTHESIA in the Pauline Corpus. Tubingen: Mohr Siebeck.

Strecker, Georg. 1987. “Indicative and Imperative according to Paul.” Australian Biblical Review 35: 60-72.

Sztuk, Dariusz. 2019. Pomiędzy mnemohistorią i apokaliptyką. Pawłowy obraz kondycji „wyjścia” w Rz 8,18-25. Studium egzegetyczno-teologiczne. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Franciszka Salezego - Instytut Nauk Biblijnych UKSW.

Webb, William J. 1993. Returning Home: New Covenant and Second Exodus as the Context for 2 Corinthians 6:14-7:1. Sheffield: Sheffield Academic Press.

Wright, Nicholas T. 1996. Jesus and the Victory of God. Minneapolis: Fortress Press.

Wright, Nicholas T. 1999. „New Exodus, New Inheritance: The Narrative Substructure of Romans 3-8.” In Romans and the People of God: Essays in Honor of Gordon D. Fee on the Occassion of His 65th Birthday, edited by Sven K. Soderlund and Nicholas T. Wright, 24-35. Grand Rapids: Eerdmans.

Opublikowane
2021-12-31
Dział
Z problematyki teologicznej