Wychowanie katolickie w sytuacji pandemii koronawirusa (2020 r.) na przykładzie szkół i uczelni wyższych w Polsce

  • Ks. Arkadiusz Domaszk SDB Wydział Prawa Kanonicznego UKSW
Słowa kluczowe: Kościół, wychowanie, szkoły, uczelnie wyższe, epidemia, koronawirus

Abstrakt

Kościół katolicki realizuje misję wychowania m.in. przez szkoły i uczelnie wyższe. Epidemia koronawirusa w 2020 r. zaburzyła normalne funkcjonowanie wielu instytucji. W opracowaniu przybliżono wytyczne prawa polskiego dotyczące szkolnictwa oraz uczelni wyższych. Zwłaszcza w kontekście przejścia do edukacji zdalnej, z racji ograniczeń sanitarnych. Następnie opracowanie ukazuje wybrane decyzje prawne i wskazania pasterzy Kościoła katolickiego w Polsce, w sytuacji epidemii. Działania kościelne pokazały zdolności adaptacyjne do sytuacji pandemii. W zdalnym nauczaniu szkolnym i akademickim wykorzystano narzędzia komunikacji internetowej.

Bibliografia

Apel Rektora do Studentów UKSW. 2020. Dostęp: 15.06.2020. https://uksw.edu.pl/pl/uniwersytet/uczelnia-dzis/aktualnosci/2086-apel-rektora-do-studentow-uksw.

Bałabuch, Adam. Komunikat Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów KEP. Praktyka pierwszych piątków i pierwszych sobót miesiąca w okresie epidemii. 2020. Dostęp: 23.09.2020. https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/komisje/kkbids/komunikat_02042020.html.

Biblioteka Główna. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. 2020. Dostęp: 18.09.2020. https://biblioteka.uksw.edu.pl/pl.

Decyzja Nr 6/2020 Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia z dnia 7 kwietnia 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w zakresie realizacji i zaliczania praktyk zawodowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość obowiązkowych w trakcie kształcenia na studiach, w tym na studiach nauczycielskich i medycznych w roku akademickim 2019/2020 w związku z wprowadzeniem stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2. 2020. Dostęp: 18.09.2020. https://monitor.uksw.edu.pl/docs/4998.

Domaszk, Arkadiusz. 2013. Możliwość zastosowania Internetu w misji Kościoła katolickiego, Możliwości zastosowania Internetu w misji Kościoła. Studium kanoniczno-teologiczne. Kraków: Poligrafia Inspektoratu Towarzystwa Salezjańskiego.

Domaszk, Arkadiusz. 2019. Rekolekcje. W: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. Mirosław Sitarz, 2464-2467. Lublin: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu.

Epidemia. 2020. Dostęp: 10.06.2020. https://pl.wikipedia.org/wiki/Epidemia.

Gądecki, Stanisław. 2020a. Przewodniczący Episkopatu dziękuje nauczycielom, uczniom i rodzicom za szczególny rok szkolny. Dostęp: 22.09.2020. https://episkopat.pl/przewodniczacy-episkopatu-dziekuje-nauczycielom-uczniom-i-rodzicom-za-szczegolny-rok-szkolny/.

Gądecki, Stanisław. 2020b. Komunikat Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski w związku z możliwością pojawienia się koronawirusa w Polsce. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/przewodniczacy-kep-o-koronawirusie-zachecam-duchowienstwo-i-wiernych-do-zachowania-zwiekszonej-ostroznosci-2/.

Gądecki, Stanisław. 2020c. Komunikat Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski ws. zagrożenia koronawirusem. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/przewodniczacy-episkopatu-kosciol-stosuje-sie-do-zalecen-sluzb-sanitarnych-ws-koronawirusa-2/.

Gądecki, Stanisław. 2020d. Komunikat Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/przewodniczacy-episkopatu-stosujmy-sie-rozporzadzenia-organow-panstwowych-by-na-mszy-sw-w-kosciolach-przebywalo-do-50-osob-2/.

Gądecki, Stanisław. 2020e. Komunikat Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie dyspens od udziału w niedzielnych Mszach świętych. Dostęp: 31.07.2020. https://episkopat.pl/komunikat-przewodniczacego-konferencji-episkopatu-polski-ws-dyspens-od-udzialu-w-niedzielnych-mszach-swietych/.

Gądecki, Stanisław. 2020f. Orędzie telewizyjne Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/abp-gadecki-zachecam-do-korzystania-z-dyspensy-od-uczestnictwa-w-niedzielnej-mszy-sw-2/.

Gądecki, Stanisław. 2020g. Słowo Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski wobec zmniejszania ograniczeń liczby osób mogących uczestniczyć w zgromadzeniach religijnych. Dostęp: 31.07.2020. https://episkopat.pl/slowo_przewodniczacego-episkopatu-wobec_zmniejszenia_ograniczen/.

Harmonogram egzaminów ósmoklasisty, maturalnego i zawodowego. 2020. Dostęp: 21.08.2020. https://www.gov.pl/web/edukacja/harmonogram-egzaminow-2020.

Jezus żyje i chce, abyś żył. Nota Komisji Nauki Wiary Konferencji Episkopatu Polski w związku z pandemią koronawirusa. 2020. Dostęp: 23.09.2020. https://episkopat.pl/nota-komisji-nauki-wiary-konferencji-episkopatu-polski-w-zwiazku-z-pandemia-koronawirusa/.

Kard. Versaldi: epidemia pokazała, co jest ważne w edukacji. 2020. Dostęp: 22.09.2020. https://opoka.news/kard-versaldi-epidemia-pokazala-co-jest-wazne-w-edukacji.

Kodeks Prawa Kanonicznego. Przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu. 1984. Poznań: Pallottinum.

Kształcenie na odległość – poradnik dla szkół. 2020. Dostęp: 21.08.2020. https://www.gov.pl/web/edukacja/ksztalcenie-na-odleglosc--poradnik-dla-szkol.

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 czerwca 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. 2019. Dziennik Ustaw poz. 1239.

Organizacja kształcenia w nowym roku akademickim. Rekomendacje dla władz uczelni. 2020. Dostęp: 17.09.2020. https://www.gov.pl/web/nauka/organizacja-ksztalcenia-w-nowym-roku-akademickim-rekomendacje-dla-wladz-uczelni.

Pandemia COVID-19 w Polsce. 2020a. Dostęp: 12.06.2020. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia_COVID-19_w_Polsce#cite_ref-r2MZ_11-0.

Pandemia Covid-19. 2020b. Dostęp: 12.06.2020. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia_COVID-19.

Pandemia. 2020c. Dostęp: 10.06.2020. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia.

Pasma edukacyjne TVP, TVP ABC i TVP Kultura – propozycje dla uczniów i nauczycieli. 2020. Dostęp: 21.08.2020. https://www.gov.pl/web/edukacja/pasma-edukacyjne.

Raport Ministra Edukacji Narodowej na temat funkcjonowania szkół i placówek oświatowych w okresie COVID-19. 2020. Dostęp: 21.08.2020. https://www.gov.pl/web/edukacja/raport-ministra-edukacji-narodowej-na-temat-funkcjonowania-szkol-i-placowek-oswiatowych-w-okresie-covid-19.

Rekolekcje – transmisje. 2020. Dostęp: 12.08.2020. https://episkopat.pl/rekolekcje-transmisje/.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020a. Dziennik Ustaw poz. 410.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020b. Dziennik Ustaw poz. 492.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020c. Dziennik Ustaw poz. 493.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020d. Dziennik Ustaw poz. 742.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020e. Dziennik Ustaw poz. 530.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 czerwca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020f. Dziennik Ustaw poz. 990.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020g. Dziennik Ustaw poz. 642.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020h. Dziennik Ustaw poz. 405.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 maja 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 2020i. Dziennik Ustaw poz. 911.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych. 2020j. Dziennik Ustaw poz. 435.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. 2020k. Dziennik Ustaw poz. 491.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. 2020l. Dziennik Ustaw poz. 522.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. 2020ł. Dziennik Ustaw poz. 658.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. 2020m. Dziennik Ustaw poz. 697.

Rozwiązania prawne potrzebne do organizacji pracy szkoły w czasie epidemii gotowe – minister podpisał rozporządzenia. 2020. Dostęp: 17.09.2020. https://www.gov.pl/web/edukacja/organizacja-szkol-nowe-akty-prawne.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. 2020. Dziennik Ustaw poz. 374.

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. 2008. Dziennik Ustaw Nr 234 (poz. 1570).

Włochy: epidemia pogrzebie kościelne szkolnictwo. 2020. Dostęp: 22.09.2020. https://opoka.news/wlochy-epidemia-pogrzebie-koscielne-szkolnictwo.

Wskazania Prezydium Konferencji Episkopatu Polski dla biskupów odnośnie do sprawowania czynności liturgicznych w najbliższych tygodniach. 2020. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/prezydium-episkopatu-przypominamy-o-koniecznosci-udzielenia-kolejnej-dyspensy-2/.

Wzrost zakażeń koronawirusem i kolejne zgony. 2020. Dostęp: 11.09.2020. https://www.tvp.info/49819114/wzrost-zakazen-koronawirusem-i-kolejne-zgony.

Zarządzenie nr 1/2020 Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski z dnia 12 marca 2020 r. 2020a. Dostęp: 30.07.2020. https://episkopat.pl/zarzadzenie-nr-1-2020-rady-stalej-konferencji-episkopatu-polski-z-dnia-12-marca-2020-r/.

Zarządzenie Nr 20/2020 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r. w sprawie wstrzymania międzynarodowych wyjazdów i przyjazdów studentów, doktorantów i pracowników Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz możliwości wykonywania pracy lub nauki w domu w związku z ryzykiem rozprzestrzeniania się koronawirusa. 2020b. Dostęp: 18.09.2020. https://uksw.edu.pl/images/20_z_2020.pdf.

Zarządzenie Nr 39/2020 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie zasad funkcjonowania Uniwersytetu w związku z przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się wirusa COVID-19. 2020c. Dostęp: 18.09.2020. https://monitor.uksw.edu.pl/docs/5083.

Zdalne nauczanie religii w okresie epidemii. 2020. Dostęp: 22.09.2020. https://opoka.news/zdalne-nauczanie-religii-w-okresie-epidemii.

Opublikowane
2021-05-22
Dział
Z problematyki teologicznej