Teologia i duchowość: o przezwyciężenie podziału

Słowa kluczowe: teologia, duchowość chrześcijańska, jedność, separacja, współpraca, świętość

Abstrakt

Artykuł podejmuje w sposób syntetyczny kwestię relacji pomiędzy teologią a duchowością chrześcijańską. W historii tej relacji wyróżnia trzy okresy: 1. Pierwotnej jedności obejmującej czasy biblijne, patrystykę i średniowieczną teologię monastyczną; 2. Separacji zaistniałej u kresu scholastyki (XIII w.) – gdy teologia pod wpływem filozofii stała się zbyt racjonalistyczna, abstrakcyjna i oderwana od życia – i utrzymującej się aż do XX w.; 3. Pojednania i stopniowego przywracania i umacniania jedności i współpracy pomiędzy teologią a duchowością (teologią duchowości), począwszy od odnowy biblijnej i teologicznej przed Soborem Watykańskim II do dzisiaj. Pełne urzeczywistnienie owej jedności ma miejsce w życiu świętych.

Biografia autora

Ks. Stanisław T. Zarzycki SAC

Ks. Stanisław T. Zarzycki, pallotyn, doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor KUL, pracownik naukowy Instytutu Teologii Duchowości KUL. Autor kilku książek z zakresu teologii duchowości, m.in.: Dietricha von Hildebranda filozoficzno-teologiczne podstawy duchowości serca (RW KUL, Lublin 1997), Rozwój życia duchowego i afektywność (Wydawnictwo KUL, Lublin 2008).

Bibliografia

Balthasar, Hans Urs von. 1969. Theologie und Spiritualität. Gregorianum, 50, 571-587.

Balthasar, Hans Urs von. 1984. Dank des Preisträgers. OssRom (D), 29 VI, 4-5.

Balthasar, Hans Urs von. 1998. Retour au centre. Paris: Desclée de Brouwer.

Balthasar, Hans Urs von. 1999. Théologie et sainteté. W: „Theologie et sainteté“. Introduction à Hans Urs von Balthasar, red. Philippe Barbarin, 93-123. Paris: Parole et Silence.

Balthasar, Hans Urs von. 2017. Wprowadzenie. W: Adrienne von Speyer. Jak modlą się Święci?, cz. I/1, tłum. Wojciech Szymona, 5-33. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek.

Bartnik, Czesław. 1989. Teologia chrześcijańska. W: Katolicyzm A-Z, red. Zbigniew Pawlak, 370-376. Łódź: Diecezjalne Wydawnictwo Łódzkie.

Bonawentura. 1984. Trzy drogi. W: Bonawentura. Pisma ascetyczno-mistyczne, tłum. Cecylian Niezgoda, 15-31. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Calati, Benedetto. 1994. Sapienza monastica. Saggi di storia, spiritualità e problemi monastici, red. Alessandra Cislaghi i Giordano Remondi. Roma: Centro Studii S. Anselmo.

Calati, Benedetto. 2005. Duchowość wczesnego i środkowego średniowiecza. W: Benedetto Calati, Reginaldo Grégoire i Antoni Blasucci, Historia duchowości, t. 4: Duchowość średniowiecza, tłum. Konstanty Franczyk i Janusz Serafin, 206-211. Kraków: Homo Dei.

Chenu, Dominique M. 1982. Le Saulchoir. Una scuola di teologia. Casale Monferrato: Casa Editrice Marietti.

Congar, Yves. 1990. Théologie. W: Dictionnaire de Théologie Catholique, t. 15, red. Alfred Vacant et al, 341-502. Paris 1930-50.

Cusson, Gilles. 1976. Pédagogie de l’expérience spirituelle personelle. Bible et Exercices spirituels. Bruges-Paris: Desclée de Bouwer.

D’Onofrio, Giulio. 2010. Historia teologii, t. 2: Epoka średniowieczna, tłum. Wojciech Szymona. Kraków: Wydawnictwo „M”.

Gandillac, Maurice. 1984. Pseudo-Dionysios. W: Große Mystiker. Leben und Wirken, red. Gerhard Ruhbach i Josef Sudbrack, 77-92. München: Verlag C. H. Beck.

Garrigou-Lagrange, Reginald. 1923. Perfection chrétienne et Contemplation selon S. Thomas d’Aquin et S. Jean de la Croix. Rome: Éditions de la Vie Spirituelle.

Halflants, André-Cornelle. 1975. La doctrine spirituelle de S. Bernard. Collecanea Cisterciensia, 37, 227-249.

Jan Paweł II. 2001. List apostolski „Novo millenio ineunte”.

Jean-Pierre Torrell, Jean-Pierre. 2008. La teologie catholique. Paris: Les Éditions du Cerf.

Labourdette, Michael. 1974. Qu’est-ce que la teologie spirituelle? Revue Thomiste, 78, 355-372.

Loyola, Ignacy. 1991. Ćwiczenia duchowne, tłum. Mieczysław Bednarz. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.

Międzynarodowa Komisja Teologiczna. 2012. Teologia dzisiaj. Perspektywy, zasady i kryteria. Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów.

Moretti, Robert. 1974. L’unità della conoscenza teologia e il compito della teologia spirituale. Seminarium, 26, 41-60.

Ruiz, Salvador Rederico. 1998. Święty Jan od Krzyża. Pisarz – pisma – nauka, tłum. Jan Efrem Bielecki. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych.

Servais, Jacques. 2007. Spiritualität und der „wissenschaftliche” Charakter der Theologie bei Hans Urs von Balthasar. Revue Théologique de Lugano, 12, 3, 481-496.

Sobór Watykański II. 1965. Dekret o formacji kapłańskiej „Optatam totus”.

Štrukelj, Anton. 1999. Od teologii „siedzącej za biurkiem” do teologii „modlącej się na kolanach”, tłum. Franciszek Mickiewicz. Communio: międzynarodowy przegląd teologiczny, 19 (3), 101-111.

Theobald, Christophe. 1995. La “teologie spirituelle”. Point critique pour la teologie dogmatique”. Nouvelle Revue Théologique, 117, 178-198.

Tomasz a Kempis. 1981. O naśladowaniu Jezusa Chrystusa, tłum. Anna Kamieńska. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Tomasz z Akwinu. O stanach. W: Tomasz z Akwinu. Suma Teologiczna. II-II q. 171-189.

Vandenbroucke, François 1950. Le divorce entre teologie et mystique. Nouvelle Revue Théologique, 82, 372-398.

Verdeyen, Paul. 2005. La séparation entre théologie et spiritualité. Nouvelle Revue Théologique, 127, 62-75.

Wojtczak, Jerzy. 1999. Wiara i wiedza w pismach Ojców Kościoła. W: Człowiek – Nauka – Wiara, red. Jacek Juliusz Jadacki i Kazimierz Wójtowicz. Warszawa: Uniwersytet Warszawski.

Zotto, Carlo. 1986. La Sapienza come amore nel Dottore Serafico. Doctor Seraficus, 33, 42- 57.

Opublikowane
2020-10-30
Dział
Z problematyki teologicznej