Kształtowanie się pojęcia ofiary w protestantyzmie reformowanym

  • Ignacy Edward Bokwa Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Słowa kluczowe: protestantyzm reformowany (kalwinizm), ofiara, uczta, Eucharystia, rzeczywista obecność, ekumenizm

Abstrakt

Niniejsze opracowanie ma przedstawić proces kształtowania się pojęcia ofiary w protestantyzmie reformowanym. Spór z katolikami sprawił, że w odniesieniu do Eucharystii protestanci nie używali pojęcia ofiary, zastępując je pojęciem Wieczerzy Pańskiej (Abendmahl). Rezygnacja z pojęcia ofiary nie oznacza rezygnacji z jego treści. Doktryna ofiary w związku z Eucharystią kształtowała się w ramach sporu, w którym Kalwin występował tak przeciw Lutrowi jak i Zwingliemu. Cechą wspólną tak reformatorów jak i przedstawicieli Kościoła katolickiego było skupienie się głównie na rzeczywistej obecności uwielbionego Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa w postaciach ofiarniczych chleba i wina.

Biogram autora

Ignacy Edward Bokwa, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Kapłan diecezji radomskiej (1982), profesor nauk teologicznych (2011), profesor zwyczajny na Wydziale Teologicznym UKSW w Warszawie (2012), kierownik Katedry Dialogu Kultury Artystycznej i Teologii na Wydziale Teologicznym UKSW w Warszawie, Instytut Dialogu Kultury i Religii.

Bibliografia

Artykuły Szmalkaldzkie, nr 2. Dostęp: 22.12.2017. http://luter2017.pl/wp-content/uploads/pdf/Artyku%C5%82y%20szmalkaldzkie.pdf.

Barth, Hans-Martin. 20083. Dogmatik. Evangelischer Glaube im Kontext der Weltreligionen. Gütersloh: Chr. Kaiser/Gütersloher Verlagshaus.

Barth, Karl. 1993. Die kirchliche Dogmatik, t. 1-2. Zürich: Theologischer Verlag Zürich.

Busch, Eberhard. 20062. Gotteserkenntnis und Menschlichkeit. Einsichten in die Theologie Johannes Calvins. Zürich: Theologischer Verlag Zürich.

Calvin, Jean. 1559. Institutio religionis christianae. Geneva: Stephanus.

Calvin, Jean. 1863-1900. Opera omnia que supersunt (Corpus Reformatorum). Braunschweig: C.A. Schwetschke und Sohn.

Calvin Handbuch, red. Herman Johan Selderhuis. 2008. Tübingen: Verlag Mohr Siebeck.

Calvin-Lesebuch, red. Matthias Freundenberg i Georg Plasger. 2008. Neukirchen-Vluyn: Neukirchener Verlag.

Chrzest, Eucharystia, posługiwanie duchowne – Dokument z Limy 1982 – Tekst i komentarze, red. Przemysław Kantyka et al. 2012. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Eßer, Hans Helmut. 1991. Abendmahlslehre – Abendmahlspraxis – Abendmahlsgemeinschaft in reformierter Sicht. W: Calvin. Erbe und Auftrag. Festschrift für Wilhelm Heinrich Neuser zum 65. Geburtstag, red. Willem van‘t Spijker, 357-378. Kampen: Kok.

Evangelischer Pressedienst, t. 43a, 1992, 21.

Freudenberg, Matthias. 2011. Reformierte Theologie. Eine Einführung. Neukirchen-Vluyn: Neukirchener Verlag.

Grass, Hans. 1940. Die Abendmahlslehre bei Luther und Calvin: eine kritische Untersuchung. Gütersloh: C. Bertelsmann.

Greef, de Wulfert. 2009. Johannes Calvin. Eine Einführung in sein Leben und seine Schriften, tłum. Ralf Laubert. Neukirchen-Vluyn: Neukirchener Verlag.

Ioannis Calvini Opera quae supersunt omma. Corpus Reformatorum, t. 29-88.

Jung, Martin. 2010. Philipp Melanchton und seine Zeit. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.

Köhler, Walther. 1924. Zwingli und Luther. Ihr Streit über das Abendmahl nach seinen politischen und religiösen Beziehungen, t. 1, Leipzig.

Lehrverurteilungen kirchentrennend?, t.2: Materialien zu den Lehrverurteilungen und zur Theologie der Rechtfertigung, red. Karl Lehmann. 1989. Freiburg/Breisgau-Göttingen: Verlag Herder/Vandenhoeck & Ruprecht.

Mazza, Enrico. 1999. The Celebration of the Eucharist. The Origin of the Rite and the Development of Its Interpretation, tłum. Matthew O’Connell. Minessota: The Liturgical Press Collegeville.

Niesel, Wilhelm. 1930. Calvins Lehre vom Abendmahl. München: Verlag Chr. Kaiser.

Nocke, Franz-Josef. 1992. Spezielle Sakramentenlehre. III. Eucharistie. W: Handbuch der Dogmatik, t.2, red. Theodor Schneider, 267-305. Düsseldorf: Patmos Verlag.

Rehm, Johannes. 1993. Das Abendmahl. Römisch-katholische und evangelisch-lutherische Kirche im Dialog. Gütersloh: Chr. Kaiser Gütersloher Verlagshaus.

Wendel, Francois. 1968. Calvin. Ursprung und Entwicklung seiner Theologie, tłum. Walter Kickel. Neukirchen-Vluyn: Neukirchener Verlag des Erziehungsvereins.

Opublikowane
2018-04-21
Dział
Z problematyki teologicznej