Specyfika rozumności dziecka jako elementu jego duchowej natury

  • Lidia Marszałek Pedagogium, WyĹźsza Szkoła Nauk Społecznych w Warszawie
Słowa kluczowe: dziecko, duchowość, rozumność, mądrość, intuicja

Abstrakt

CzĹowiek nie jest tylko biernym podmiotem, âodbijajÄcymâ w sobie poznawane przedmioty, ale posiada w stosunku do nich jakby âdystansâ, czy inaczej mĂłwiÄc â posiada wobec przedmiotĂłw poznania swoistÄ nadrzÄdnoĹÄ, niezaleĹźnoĹÄ, wyĹźszoĹÄ. Poznanie jest wiÄc czymĹ wiÄcej niĹź doznaniem, bÄdÄc reakcjÄ samego Ĺźywego organizmu na dany bodziec.

AktywnoĹÄ maĹych dzieci porĂłwnuje siÄ do dziaĹania naukowcĂłw, rozwiÄzujÄcych problemy, stawiajÄcych hipotezy i planujÄcych badania, zmierzajÄce do ich zweryfikowania. Ze wzglÄdu na specyficzny sposĂłb myĹlenia na poziomie sensoryczno-motorycznym i konkretno-wyobraĹźeniowym nabytÄ wiedzÄ dziecko odnosi intuicyjnie do kwestii praktycznego rozwiÄzywania pojawiajÄcych siÄ Ĺźyciowych problemĂłw, stÄd teĹź moĹźna przyjÄÄ, Ĺźe dzieciÄca wiedza nosi poniekÄd charakter âĹźyciowej mÄdroĹciâ w jej pierwotnym, praktycznym ujÄciu. Dzieci w tym okresie wydajÄ siÄ wiÄc posiadaÄ pewien zasĂłb Ĺźyciowej mÄdroĹci, nie âskaĹźonejâ procesem intelektualizowania i dostosowywania wĹasnych doĹwiadczeĹ do naukowych teorii na temat istoty i funkcjonowania Ĺwiata. MoĹźna wiÄc podejrzewaÄ, Ĺźe ich ĹwiadomoĹÄ siÄga do intuicyjnej strony umysĹu, jedynie po czÄĹci wykorzystujÄc dostÄpnÄ rozumowÄ wiedzÄ.

ArtykuĹ stanowi prĂłbÄ wskazania znaczenia specyficznej aktywnoĹci intuicyjno-intelektualnej dzieci dla rozwoju dojrzaĹego rozumienia siebie i otaczajÄcego Ĺwiata.

Bibliografia

Andrukowicz Wiesław. 2001. Edukacja integralna, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Didier Julia.1995. Słownik filozofii, tłum. K. Jarosz, Katowice: Wyd. Książnica.
Dobrołowicz Wiesław. 1995. Psychodydaktyka kreatywności, Warszawa: Wyd. WSPS.
Frattallone Romano. 1994. Persona, W Dizionario di Bioetica, Leone Salvino i Privitera Salvatore (red.), Bologna: Acireale.
Gadacz Tadeusz 1995. O mądrości i głupocie, Kraków: Wyd. Znak.
Hejnicka-Bezwińska Teresa, O zmianach w edukacji. Konteksty, zagrożenia i możliwości. 2000. Bydgoszcz: Wyd. Uczelniane AB.
Kielar Maria, Dostrzeganie i wyjaśnianie transformacji przez dzieci w wieku przedszkolnym, W Indywidualne uwarunkowania poznawczej i społecznej aktywności dzieci i młodzieży, Kaiser Jan, Pilecka Anna (red.), Kraków: Wyd. Naukowe WSP.
Kobiela Jarosław. 2009. Problemy wiedzy dziecka. Studium teoretyczne, W Wybrane zagadnienia edukacji człowieka w dzieciństwie, Waloszek Danuta (red.), Kraków: Centrum Edukacyjne Bliżej Przedszkola.
Kolańczyk Alina.1991. Intuicyjność procesów przetwarzania informacji, Gdańsk: Wyd. UG.
Kowalik-Olubińska Małgorzata. 2008. Mali naukowcy, czyli o wspieraniu aktywności badawczej dzieci w przedszkolu, W: Aktywność dzieci i młodzieży, Guz Sabina, Sokołowska-Dzioba Teresa, Pielecki Andrzej (red.), Warszawa: Wyd. WSP TWP.
Maritain Jacques. 2005. Nauka i mądrość, tłum. Reutt Marta, Warszawa-Ząbki: Wyd. Fronda Apostolicum.
Moor Roger. 2006. Socjologia edukacji, W Pedagogika, Śliwerski Bogusław (red.), Gdańsk: GWP.
Piaget Jean. 2011. Jak sobie dziecko wyobraża świat, tłum. Gawlik Małgorzata, Warszawa,: Wyd. Naukowe PWN.
Pietruska-Madej Elżbieta. 1997. Wiedza i człowiek. Szkice o filozofii Karla Poppera, Warszawa: UFiS UW.
Romanowska-Łakomy Halina. 1996. Psychologia doświadczeń duchowych, Warszawa: Wyd. Psychologii i Kultury Eneteia.
Sawicki Mieczysław. 1995. Dziecko jest osobą. Szkice z teorii kształcenia i wychowania, Warszawa: Wyd. Naukowe Semper.
Schaffer Henry Robert. 2005. Psychologia dziecka, tłum. Wojciechowski Aleksander, Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.
Słomka Walerian. 1974. Podmiotowy charakter osoby - godność człowieka, W Być człowiekiem, Balter Lucjan (red.), Poznań-Warszawa: Wyd. Pallottinum.
Tomaszewski Tadeusz. 1984. Ślady i wzorce, Warszawa: WSiP 1984.
Opublikowane
2016-03-31
Dział
Z problematyki społeczno-pedagogicznej