Towarzystwo Salezjańskie wobec potrzeb szkolnictwa zawodowego w okresie międzywojennym

  • Jan Niewęgłowski, SDB SDB UKSW, Warszawa
Słowa kluczowe: okres międzywojenny, Towarzystwo Salezjańskie, szkolnictwo zawodowe, działalność wychowawcza, system prewencyjny

Abstrakt

W 1918 r. Polska odzyskaĹa niepodlegĹoĹÄ. Odbudowa kraju napotykaĹa na wiele trudnoĹci. Jednym z obszarĂłw wymagajÄcym wiele pracy i nakĹadĂłw byĹa oĹwiata. Na tym polu brakowaĹo wszystkiego â struktur, doĹwiadczenia, podrÄcznikĂłw, a przed wszystkim kompetentnej kadry. W proces odbudowy kraju czynnie wĹÄczyĹo siÄ Towarzystwo SalezjaĹskie, obecne juĹź na ziemiach polskich zaboru austriackiego od 1898 r. Pierwszym obszarem dziaĹalnoĹci salezjanĂłw byĹy szkoĹy ogĂłlnoksztaĹcÄce. Ze wzglÄdu na duĹźÄ liczbÄ sierot wojennych otwierano rĂłwnieĹź sierociĹce i domy dziecka. W pracy mĹodzieĹźowej salezjanie zdawali sobie sprawÄ, Ĺźe jednÄ ze skuteczniejszych metod niesienia pomocy mĹodzieĹźy biednej, bÄdzie umoĹźliwienie jej zdobycia zawodu. Dlatego, zgodnie ze wskazaniami swojego ZaĹoĹźyciela, rozpoczÄli organizowanie ksztaĹcenia zawodowego. Rozkwit pierwszej szkoĹy zawodowej w OĹwiÄcimiu i powstawanie kolejnych, zaowocowaĹo nazwaniem salezjanĂłw zakonem ârzemieĹlniczymâ.

Bibliografia

Archivio Salesiano Centrale - (ASC) - Rzym
Sygn: E 004, Polonia – Lodz. Warszawa.
F 654, 38. Case soppresse. KAF – LY, Statut Lubomirskich.
Archiwum Salezjańskiej Inspektorii Krakowskiej - ASIK
Sygn: A 48 Kielce. Reskrypt Ministerstwa.
A 117. Kielce.
A 466. Oświęcim.
A 521. Schronisko im. Księcia Al. Lubomirskiego.
A 634. Schronisko im. Księcia Al. Lubomirskiego
Archiwum Salezjańskiej Inspektorii Warszawskiej - ASIW
Sygn: T. Siemca. Dokumentacja.
T. Warszawa. Bursa. Dobra.
T. Byłe placówki: Warszawa, Łódź.
T. Byłe placówki na Wschodzie. Dworzec.
T. Łódź. Wodna
T. Wilno. Dobrej Rady.
Archiwum Salezjańskiej Inspektorii Pilskiej - ASIP
Sygn: T. Warszawa. Ks. Siemca. Zakład ks. Siemca.
Aristol. 1937. Piętnastolecie Zakładu Dworzeckiego. „Pokłosie Salezjańskie” 12: 257 – 259.
Bursa dla młodz. rękodzielniczej i przemysłowej im. Lubomirskiego w Krakowie (1911). 1928. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 31 - 32.
[Dwudziestopięciolecie] 25-lecie działalności salezjańskiej w Polsce. 1923. Mikołów [bw].
Historia powstania i rozwoju zakładu „Powściągliwość i Praca” w Wilnie. [brw]. Wilno, Znicz.
Kolasa Karol, Wąsowicz Jarosław. 2010. Salezjańska Szkoła Mechaniczna w Łodzi (1922-1962). Organizacja, funkcjonowanie, represje, likwidacja. Łódź. Instytut Pamięci Narodowej, Wydawnictwo Salezjańskie.
Krawiec Jan. 2004. Powstanie Towarzystwa św. Franciszka Salezego oraz jego organizacja i działalność na ziemiach polskich. Kraków. Poligrafia Inspektoratu Towarzystwa Salezjańskiego.
Ks. dr. Piotr Tirone, Sprawozdanie Inspektora X.X. Salezyanów w Polsce za rok 1917. 1918. „Pokłosie Salezjańskie” 1-2: 1 - 4.
Ks. P. Tirone, Do Pomocników i Pomocnic Salezjańskich. 1924. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 1 – 4.
Misiaszek Kazimierz. 2012. Pedagogia salezjanów [Towarzystwa św. Franciszka Salezego]. w: Pedagogie katolickich zgromadzeń zakonnych. Historia i współczesność, Kostkiewicz K. (red.), t. I, 229 – 269. Kraków. Impuls.
Nekrolog. 1926. „Wiadomości Szkoły Rzemiosł” 2: 4.
Niewęgłowski Jan. 2003. Bosko Jan. w: Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku, Pilch T. (red.), t. I, 422 – 425. Warszawa, Żak.
Pożar w Dworcu. 1938. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 28.
Rosset Emil. 1929. Łódź miasto pracy. Łódź. [bw].
Salezjańska szkoła zawodowa w Krakowie, ul. Rakowicka 27. 1936. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 26 – 27.
Salezjańska Szkoła Zawodowa w Łodzi, ul. Wodna 34. 1936. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 27 – 28.
Salezjańska Szkoła zawodowa w Wilnie, ul. Dobrej Rady 22. 1936. „Pokłosie Salezjańskie” 1: 31 – 32.
Szczerba Kazimierz. 1973. Salezjańskie szkoły zawodowe w Polsce 1901 – 1939. „Nostra. Biuletyn Salezjański” 28: 14 – 21.
Szkoła Ogrodnicza w Krakowie. 1939. „Pokłosie Salezjańskie” 6:144.
Straszewicz Marzenna. 2006. Lubianiec Karol, w: Encyklopedia Katolicka, Wilk S. (red.), t. XI, 39. Lublin. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Ślósarczyk Jan. 1960 – 1969. Historia prowincji świętego Jacka Towarzystwa Salezjańskiego w Polsce, t. II. Pogrzebień. mps.
Śp. ks. kan. J. Siemiec (wspomnienie pośmiertne). 1919. „Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie” 5: 152.
Śp. ks. Kanonik Antoni Bożek. „Pokłosie Salezjańskie” 1924. 1: 9 – 10.
Śp . ks. Maria Michałowa Radziwiłłowa. 1930. „Bazylika” 7: 1.
Świda Andrzej. 1974. Salezjańskie szkolnictwo w Polsce (zarys). w: Popowski R., Wilk S., Lewko M. (red.), 75 lat działalności salezjanów w Polsce. Księga pamiątkowa. 37 – 57. Łódź-Kraków. Towarzystwo Salezjańskie.
Świda Andrzej. 1984. Towarzystwo Salezjańskie. Rys historyczny. Kraków. Inspektorat Towarzystwa Salezjańskiego.
[Trzydziestopięciolecie] XXXV-lecie salezjańskiej Szkoły Rzemiosł w Łodzi. 1937. „Pokłosie Salezjańskie” 8-9: 189 – 192.
Pięćdziesięciolecie matury. Lata: 1950-1954 i 1951-1955. 2005. Łódź. Technikum Mechaniczne Towarzystwa Salezjańskiego.
Z naszych zakładów. Warszawa. 1924. „Pokłosie Salezjańskie” 6: 77 – 78.
Z Zakładu Salezjańskiego w Dworcu. 1933. „Pokłosie Salezjańskie” 6: 107.
Żurek W. Waldemar. 2000. I salesiani e le urgenze giovanili della cittá di Przemyśl e delle diocesi della Galizia (1907-1923). w: Motto F. (red.), L’Opera salesiana dal 1880 al 1922, t. II, 301 – 323. Roma. LAS.
Żurek Waldemar. 1996. Salezjańskie szkolnictwo ponadpodstawowe w Polsce 1900 – 1963. Rozwój i organizacja. Lublin. Poligrafia Inspektoratu Towarzystwa Salezjańskiego.
Opublikowane
2016-03-31
Dział
Z problematyki społeczno-pedagogicznej