„Ludzki mózg jest potężną imitującą maszyną”. Teoria mimetyczna a badania nad naturą imitacji w naukach kognitywnych

  • Bogumił Strączek Akademia Ignatianum w Krakowie

Abstrakt

W niniejszym artykule podjęto próbę ukazania relacji, jakie zachodzą pomiędzy teorią mimetyczną René Girarda a badania nad naturą imitacji w naukach kognitywnych. Praca zostało podzielona na 4 części. W pierwszej zdefiniowano podstawowe pojęcie teorii francuskiego myśliciela – pojęcie pragnienia mimetycznego na tle takich pojęć jak mimikra biologiczna, kulturowa i mimetyzm psychologiczny. W drugiej nawiązano do badań w zakresie psychologii rozwojowej nad zachowaniami naśladowczymi noworodków. W trzeciej ukazano, w jaki sposób zachowania naśladowcze znajdują swoje odzwierciedlenie w aktywności neuronów. W czwartej przedstawiono najnowsze wyniki badań, które w sposób bezpośredni odnoszą się teorii pragnienia mimetycznego René Girarda.

Wykaz bibliografii

Anisfeld Moshe. 1996. “Only tongue protruding modeling is matched by neonates”. Developmental Review 16: 149–161.
Bhabha Homi K. 1994. The Location of Culture. London, New York: Routledge.
Budzik Stanisław. 1997. Dramat odkupienia. Kategorie dramatyczne w teologii na przykładzie R. Girarda H.U. von Balthasare i R. Schwagera. Tarnów: Biblos.
Butterworth George. 1999. Neonatal imitation: Existence, mechanisms and motives, W: J. Nadel , G. Butterworth (red.), Imitation in Infancy. New York: Cambridge University Press: s. 63–88.
Chartrand Tanya L., Bargh John A. 1999. The Chameleon Effect: The Perception-Behaviour Link and Social Interaction. Journal of Personality and Social Psychology, vol. 76, nr 6: 893-910.
Chib Vikram S., Rangel Antonio., Shimojo Shinsuke., O'Doherty John P. 2009. “Evidence for a common representation of decision values for dissimilar goods in human ventromedial prefrontal cortex”. The Journal of Neuroscience 29: 12315–12320;
Cowdell Scott. 2013. René Girard and Secular Modernity. Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press.
Cuevas Kimberly, Rovee-Collier Carolyn. 2006. “Learmonth, Infants form associations between memory representations of stimuli that are absent”. Psychological Science 17: s.543–549.
Davies Nicholas B., Welbergen Justin. A. 2008. Cuckoo–hawk mimicry? An experimental test, Proceedings of the Royal Society B 275 (1644): 1817–1822.
Dijksterhius Ap, Why Are We Social Animals: High Road to Imitation and Social Glue. W: S. Hurley, N. Chater (red.) Perspectives of Imitation, vol. 2. Cambrigde; MA: MIT Press.
Else Gerard. 1958. “Imitation in the the 5th century”. Classical philology, t. 53, z. 2: 73- 90.
Fogassi Leonardo., Gallese Vittorio. 2002. The neural correlates of action understanding in non-human primates. W: M.I. Stamenov and V. Gallese (red.), Mirror Neurons and the Evolution of Brain and Language. Amsterdam: John Benjamins Publishing: 13-35.
Gallese Vittorio. 2009. “Two Sides of Mimesis. Girard’s Mimetic Theory, Embodied Simulation and Social Identification”. Journal of Consciousness Studies 16, No. 4: 21-44.
Ganos Christos., Ogrzal Timo., Schnitzler Alfons., Münchau Alexander. “The pathophysiology of echopraxia/echolalia: relevance to Gilles de la Tourette syndrome”, Mov Disord. 2012, 1;27(10): 1222-1229.
Garrels Scott. Mimetic Theory and Imitation Research. 2015. W: P. Antonello, Paul Gifford (red.), How We Became Human. Mimetic Theory and the Science of Evolutionary Origins. Michigan: Michigan State University Press: 79-100.
Gebauer Gunter., Wulf Christoph. 1992. Mimesis, Kultur-Kunst-Gesellschaft. Hamburg: Rowohlt Reinbek.
Girard René. 2002. Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica. Tłum. E. Burska. Warszawa: PAX
Girard René. 1993, Sacrum i przemoc, cz.1. Tłum. M. i J. Plecińscy, Poznań: Brama.
Girard René. 1994, Sacrum i przemoc, cz.1. Tłum. M. i J. Plecińscy, Poznań: Brama.
Girard René. 1996. Szekspir. Teatr zazdrości. Tłum. B. Mikołajewska. Warszawa: KR.
Girard René. 2001. Prawda powieściowa i kłamstwo romantyczne. tłum. K. Kot. Warszawa: KR.
Girard René. Williams James G. 1996. The Girard Reader. New York: Crossroad Publishing Company.
Girard René.1987. Things hidden since the foundation of the world. Research undertaken in collaboration with J.-M. Oughourlian and G. Lefort. Stanford: Stanford University Press.
Gopnik Alison., Meltzoff Andrew., Kuhl Patricia K. 1999. The scientist in the crib: Minds, brains, and how children learn. New York: Morrow.
Hurley Susan, Chater Nick. 2005. Perspectives on imitation: From cognitive neuroscience to social science (2 vols.). Cambridge, MA: MIT Press.
Iacobini Marco. 2008. Mirroring People: The New Science of How We Connect with Others. New York: Farrar, Straus and Giroux.
Kokkinaki Theano, Kugiumutzakis Giannis. 2000. “Basic aspects of vocal imitation in infant-parent interaction during the first 6 months”, Journal of Reproductive and Infant Psychology 18: 173–187.
Kujda Marta. 2011. Naśladowanie-czyli rzecz o neuronach lustrzanych: , (data dostępu: 2016-01-02)
Lebreton M., Kawa S., Forgeot B., Daunizeau J., Pessiglione M. 2012. “Your Goal Is Mine: Unraveling Mimetic Desires in the Human Brain”. The Journal of Neuroscience 32(21): 7146-7157.
Lebreton Maël, Jorge Soledad., Michel Vincent., Thirion Bertrand, Pessiglione Mathias. 2009. “An automatic valuation system in the human brain: evidence from functional neuroimaging”. Neuron 64: 431–439.
Meltzoff Andrew, Decety Jean. 2003. “What imitation tells us about social cognition: a rapprochement between developmental psychologu and cognitive neuroscience”. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 358: 491-500.
Meltzoff Andrew. 2002. Elements of Developmental Theory of Imitation. W: A. Meltzoff, W. Prinz (red.), The Imitative Mind: Development, Evolution and Brain Bases, Cambridge: Cambridge University Press.
Meltzoff Adrew. 1995. “Understanding the Intentions of Others: Re-enactment of intended acts by 18-month-old Children”. Developmental Psychology 31: 838-850.
Meltzoff Andrew, Moore Keith. 1977. Imitation of Facial and Manual Gestures by Human Neonates, Science 198. s. 75-78.
Meltzoff Andrew, Moore Keith. 1983. Newborn Infants Imitate Adult Facial Gestures, Child Development 54: 702-709.
Meltzoff Andrew, Moore Keith. 1989. “Imitation in Newborn Infants: Exploring the Range of Gestures Imitated an the Underlying Mechanism”. Developmental Psychology 25: 954-62.
Meltzoff Andrew, Moore Keith. 1997. “Explaining Facial Imitation: A Theoretical Model”. Early Development and Parenting 6: 179-92.
Meltzoff Andrew. 2002. Elements of Developmental Theory of Imitation. W: A. Meltzoff, W. Prinz (red.), The Imitative Mind: Development, Evolution and Brain Bases. Cambridge: Cambridge University Press: 19-41.
Michalski Rafał. 2005. Antyczne źródła pojęcia mimesis, „Filo-Sofija”, Nr 1(5): 45-64.
Mimesis and science empirical research on imitation and the mimetic theory of culture and religion. 2011 ( red.) S. R. Garells. Michigan: Michigan State University Press.
Niewiadomski Józef. 2015. „‘Ecce homo!’ – dramatyczne podejście do prawdy o człowieku. Innsbrucka teologia dramatyczna w obliczu potrzeb i wyzwań współczesności”. Studia Teologii Dogmatycznej 2015 t. 1: 185-208.
Piaget J., Inhelder B. 1969. The Psychology of the Child. New York: Basic Books.
Ramachandran Vilayanur S. 2000. Mirror Neurons and Imitation Learning as the Driving Force Behind ‘the great leap forward’ in human evolution: http://www.edge.org/3rd_culture/ 2000 (data dostępu: 2016-01-03).
Rizzolatti Giacomo, Gallese Vittorio, Fogassi Leonardo. 2001. “Neurophysiological mechanisms underlying the understanding and imitation of action”. Nature Reviews Neuroscience 2: 661-670.
Rizzolatti Giacomo, Fadiga Luciano, Gallese Vittorio, Fogassi Leonardo. 1996. “Premotor cortex and the recognition of motor actions”.
Sörbom Göran. 1966. Mimesis and art. Studies in the origin and early development of an aesthetic vocabulary. Uppsala: Scandinavian University Books.
Strączek Bogumił. 2013. Chciwość jako forma pragnienia mimetycznego w ujęciu René Girarda. W: W. Zuziak, J. Mysona Byrska (red.), Chciwość w życiu publicznym. Kraków: Wydawnictwo UPJP2: 309-322.
Want Stephen C., Harris Paul L. 2002. “How do children ape? Applying concepts from the study of non-human primates to the developmental study of ‘imitation’ in children”. Developmental Science 2: 1–41.
Zalewski Cezary. 2015. Źródło. René Girard i literatura. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Opublikowane
2016-09-30
Jak cytować
STRĄCZEK, Bogumił. „Ludzki mózg jest potężną imitującą maszyną”. Teoria mimetyczna a badania nad naturą imitacji w naukach kognitywnych. Seminare. Poszukiwania naukowe | OJS 3x po polsku, [S.l.], v. 37, n. 3, p. 47-60, wrz. 2016. ISSN 2450-1328. Available at: <http://ojs.seminare.pl/index.php/seminare/article/view/68>. Date accessed: 16 sie. 2017.
Dział
Z problematyki filozoficznej